Het was een middag naar mijn hart: zonnig, koud en windstil. Het IJ lag er strak bij en ik stond op de kade een beetje te staren naar het Java-eiland. De eerste sigaret van de dag bezorgde me die aangename vorm van misselijkheid die alleen de roker naar waarde weet te schatten. Nu nog een broodje paling, bedacht ik. Mooi toch, al dat water in Nederland en de goeie ideeen die het in een mens naar boven brengt. Althans, zo werkt het voor mij.

Bij de Volendammer Vishandel stonden moeders met kinderen en vaders met kinderen en de boodschappentassen even aan de kant. Bakjes kibbeling gingen van hand tot hand en menig mini-winterjasje werd met ravigotesaus gecustomized maar niets kon de heersende zondagse vrolijkheid bederven; en dat op een zaterdag. Nu heb ik niets tegen kibbeling. Zeker niet. Kibbeling is ok. Maar ik ben simpelweg meer een palingman. Dat heb je niet voor het kiezen. Het is zo gegroeid en het zou me niet verbazen als ik binnen dertig jaar nog steeds een palingman ben. Sterker nog, het lijkt me een bijzonder prettig vooruitzicht. Een verstandig mens bouwt zijn leven op enkele stevige fundamenten. Daar hoeven we het nu niet in detail over te hebben. Maar neemt u gewoon van mij aan: een broodje paling op een zonnige, lekker koude zaterdagmiddag, daar kom je een heel eind mee.

Ik schoof aan bij de toonbank en probeerde de aandacht van een Volendammer Vishandel-medewerker te trekken. U kent dat wel. Kin omhoog, zoekende ogen, beleefdheidshalve wat links en rechts om je heen spieden alsof je je oprecht afvraagt of er nog iemand voor je is. Een verkoopster keek in mijn richting; we hadden contact maar ze was nog bezig met een klant. Er was iets met die verkoopster, maar ik kon er niet op komen. Haar haren waren strak naar achteren gebonden en haar blik verried even weinig levensvreugde als altijd. Wie moet werken in de Volendammer Vishandel kent het plezier van een koude zonnige zaterdagmiddag niet. Misschien hebben zij dat wel met andere middagen - ik weet het niet, maar ik hoop het voor ze.

De klant voor me nam haar bestelling aan. ``Zeg, jij hebt je haar geverfd he? Mooi hoor!``, complimenteerde ze de verkoopster. Die begon ongekend te stralen, schudde koket haar paardestaart en riep zielsgelukkig uit: `Dankjewel! Da`s dan 9.95!``.

Ik keek op. Had ze haar haar geverfd? Ik zag niks bijzonders. Alleen het zonlicht dat wreed weerkaatste in de glimmende, strakgespannen littekens die als vette olievlekken de huid van haar half weggebrandde aangezicht bedekten.

Een fractie van een seconde werd ik in de verleiding gebracht om ook wat te zeggen. Maar al snel beperkte ik me tot mijn gebruikelijke negeren van oogcontact. Iedereen heeft een of meerdere talenten die onderontwikkeld blijven. Bij mij is dat empathie, onder meer.