Mensen stellen mij vragen.
Ze vragen bijvoorbeeld: ‘Hoe gaat het met je boek?’
Die mensen vind ik steeds minder sympathiek.
Ze vragen ook: ‘Lees je terwijl je schrijft?’
Nou. Uiteraard. Maar ze bedoelen boeken. Lees ik boeken terwijl ik aan het mijne werk. Ja. Dat doe ik. Ik lees Haruki Murakami. Ik lees alleen maar Haruki Murakami. Het begon met 'Dans, dans, dans'. Dat boek kreeg ik voor mijn verjaardag kado van een vriendin. Ze schreef erin: ‘Om de luiken open te zetten.’ Dat had ze goed gezien; mijn luiken gingen niet alleen open, ze vlogen zo ongeveer uit de hengsels.
Nu heb ik ‘Kafka op het strand' bijna uit. ‘De opwindvogelkronieken’ liggen al te lonken op tafel.
Onlangs probeerde ik een Murakami-scepticus uit te leggen wat er goed was aan zijn boeken en waarom ik ze las tijdens het schrijven. Dat mislukte. Ik probeer het nog eens.
Het boek dat ik schrijf bevat nogal wat waar gebeurde feiten. Maar het is allesbehalve autobiografisch. Zoals ik hier al eerder schreef: alles gelogen, maar zelden verzonnen. Maar soms worden die waargebeurde feiten een hindernis en betrap ik mezelf erop dat ik ze probeer te beschrijven zoals ze gebeurd zijn. Maar dat moet ik natuurlijk niet doen, he. Ik moet ze opschrijven zoals ze mij het beste uitkomen voor het boek. Het is niet de bedoeling dat de werkelijkheid mijn referentiepunt wordt. Ha! Enter Murakami.
Ik denk. Bij een goed boek. Gaat het erom de werkelijkheid achter je te laten, steeds verder achter je te laten tot ze uit het zicht verdwenen is. En niet alleen uit het zicht maar ook uit je herinneringen zodat je uiteindelijk geen referentiepunt meer overhoudt, of alleszins de werkelijkheid dat referentiepunt niet meer is. En dus alles wat op je pad komt gewoon wordt, en alles wat je eerder nog als bijzonder zag, normaal.
Dat is wat Murakami doet: katten die praten, vissen die uit de lucht vallen, dode soldaten die in een woud leven. Hij heeft de werkelijkheid als referentiepunt geschrapt en wat er gebeurt wordt door alle personages zonder meer aanvaard – dat wil niet zeggen dat ze zich niet de vraag stellen hoe het kan dat die vissen uit de lucht vallen, maar ze betwisten niet dat het gebeurt. Sterker nog: ze accepteren het zonder meer en gaan met de consequenties van die gebeurtenissen buitengewoon ehm consequent om.
Ha, Ivo Victoria, zoals een sprookje? Ehm. Ja. Ok. Misschien zoals een sprookje, maar niet helemaal.
Kut. Weer mislukt. Lees die boeken.
Niet mislukt hoor, wat mij betreft. Ik kan me een slechtere poging tot uitleg voorstellen. Denk ik, want ik heb de goede man nog nooit gelezen. Zijn boeken bedoel ik natuurlijk. Hem ook niet, trouwens, nou ja, je begrijpt me wel.
Joost Brummelkamp (URL) - 20-11-’08 19:29