Alice in ambtenarenland.
Ik vertoef de laatste tijd niet alleen af en toe in het gezelschap van Jools Holland, maar – in het kader van hetzelfde project – ook in ambtenarenland. Overheidsambtenaren. Ik moet enige discretie in acht nemen, geheel tegen mijn volksaard in, maar de principes wil ik u niet onthouden.
Over ambtenarenland heb ik twee dingen heel snel geleerd.
1. Verantwoordelijkheid zoals u en ik die in het dagelijkse leven kennen, bestaat niet. In ambtenarenland bestaat alleen formele verantwoordelijkheid.
2. Daaruit volgt dat afspraken die off the record gemaakt worden, formeel gezien niet bestaan.
Wanneer een ambtenaar bepaalde afspraken in een email aan jou bevestigt, dan zijn ze formeel. Als hij ze mondeling met je maakt, bestaan ze slechts zolang het goed gaat.
Toen werd ik gebeld door een ambtenaar. Slecht nieuws dus. Een document dat ik hem had aangeleverd en dat door hem was goedgekeurd, was in handen gekomen van een topambtenaar. Die ontdekte dat het document niet strookte met de normen en waarden van de overheidsinstelling in kwestie.
Off the record hadden de ambtenaar en ik afgesproken dat de research op het document door mij zou geschieden, zodat hij het snel kon goedkeuren. Waar de ambtenaar niet op gerekend had, was dat de normen en waarden die ik hanteer niet overeenstemmen met de normen en waarden van de overheidsinstelling in kwestie.
De ambtenaar was zenuwachtig. Als ik goed luisterde, kon ik op de achtergrond het gehijg horen van de topambtenaar die in zijn nek hing.
Ik moest het document en de daarin genomen beslissing onderbouwen. Dat deed ik. Per email.
Toen belde de ambtenaar mij terug. Nu was hij in paniek.
‘Is dat alles? Is dat alles wat je kan aanvoeren als onderbouwing?’
Ik zei dat ik niet inzag welke andere onderbouwing mogelijk was.
‘Dus vrijheid van meningsuiting is je enige argument?’
Ik bevestigde dat vrijheid van meningsuiting het fundament was waarop ik mijn beslissing had gebaseerd.
‘Nou’, beet de ambtenaar me toe. ‘Daar ga ik het hier intern dus écht niet mee redden hoor. Heb je niks beter? Artistieke vrijheid. Kom op.’
Toen herinnerde ik me weer wie de formele verantwoordelijkheid in deze droeg. Heerlijk gevoel.
Formeel gezien deugen uw normen en waarden niet, als ik het, off the record, goed begrijp.
Was getekend
Van De Pot Gerukt (E-mail ) (URL) - 08-12-’08 09:56